सांगोला प्रतिनिधी : सांगोला तालुक्यात अन्न व औषध प्रशासनाने आतापर्यंतची सर्वात मोठी कारवाई करत तब्बल ३७ हजार ५३२ लिटर संशयित भेसळयुक्त दूध जप्त करून जागेवरच नष्ट केले. या दुधाची अंदाजे किंमत १५.०१ लाख रुपये असून, या धडक कारवाईमुळे संपूर्ण दुग्ध व्यवसायात मोठी खळबळ उडाली आहे. नागरिकांच्या आरोग्याशी कोणतीही तडजोड केली जाणार नाही, असा स्पष्ट संदेश या कारवाईतून प्रशासनाने दिला आहे.
सांगोला तालुक्यातील जवळा दूध संकलन केंद्रामध्ये मोठ्या प्रमाणावर दुधामध्ये भेसळ होत असल्याची गोपनीय माहिती अन्न व औषध प्रशासनाला मिळाली होती. या माहितीची प्राथमिक पडताळणी केल्यानंतर एफडीएच्या अधिकाऱ्यांनी नियोजनबद्ध पद्धतीने छापा टाकला. तपासणीदरम्यान मोठ्या प्रमाणात संशयित भेसळयुक्त दूध आढळून आले. संबंधित साठा तातडीने जप्त करण्यात आला आणि सार्वजनिक आरोग्याचा विचार करून तो जागेवरच नष्ट करण्यात आला.
जप्त करण्यात आलेल्या दुधाचे नमुने अधिकृत प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठविण्यात आले आहेत. प्रयोगशाळेचा अंतिम अहवाल प्राप्त झाल्यानंतर संबंधितांवर अन्न सुरक्षा आणि मानके कायद्यानुसार पुढील कायदेशीर कारवाई केली जाणार आहे. त्यामुळे तपास पूर्ण होईपर्यंत अंतिम निष्कर्ष प्रयोगशाळेच्या अहवालावर अवलंबून राहतील.
या कारवाईदरम्यान संबंधित दूध संकलन केंद्राचे कामकाज तातडीने थांबविण्याचे निर्देशही देण्यात आल्याची माहिती प्रशासनाने दिली. नागरिकांच्या आरोग्याशी संबंधित कोणत्याही प्रकारचा निष्काळजीपणा सहन केला जाणार नसून, राज्यभर अशा प्रकारच्या तपासण्या अधिक तीव्र केल्या जाणार असल्याचे संकेत अधिकाऱ्यांनी दिले.
दूध हा प्रत्येक घरातील दैनंदिन आहाराचा महत्त्वाचा भाग आहे. लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि रुग्ण यांच्यासाठी दूध अत्यावश्यक मानले जाते. अशा परिस्थितीत दुधामध्ये भेसळ झाल्यास त्याचा थेट परिणाम नागरिकांच्या आरोग्यावर होऊ शकतो. त्यामुळे अन्न व औषध प्रशासनाने केलेली ही कारवाई अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे. अन्नपदार्थांमध्ये भेसळ करणाऱ्यांविरोधात कठोर भूमिका घेण्याची गरज तज्ज्ञांकडूनही वारंवार व्यक्त केली जात आहे.
या कारवाईनंतर परिसरातील दुग्ध व्यवसायिकांमध्येही मोठी चर्चा सुरू झाली आहे. प्रामाणिकपणे व्यवसाय करणाऱ्या दूध उत्पादकांनी अशा कारवायांचे स्वागत केले असून, भेसळ करणाऱ्यांमुळे संपूर्ण दुग्ध व्यवसायाची प्रतिमा खराब होत असल्याची प्रतिक्रिया अनेकांनी व्यक्त केली. ग्राहकांचा विश्वास टिकवून ठेवण्यासाठी दर्जेदार आणि सुरक्षित दूध पुरविणे ही प्रत्येक उत्पादकाची जबाबदारी असल्याचे मतही व्यक्त करण्यात आले.
अन्न व औषध प्रशासनाने नागरिकांनाही आवाहन केले आहे की, संशयास्पद अन्नपदार्थ किंवा दूध विक्रीबाबत माहिती मिळाल्यास ती तातडीने प्रशासनापर्यंत पोहोचवावी. नागरिकांच्या सहकार्यामुळे अशा प्रकारच्या कारवाया अधिक प्रभावीपणे करता येतात आणि भेसळीच्या साखळीवर आळा घालणे शक्य होते.
गेल्या काही काळात राज्यभर अन्नभेसळीविरोधात कारवायांचे प्रमाण वाढले आहे. विविध जिल्ह्यांमध्ये दूध, दुग्धजन्य पदार्थ, मिठाई, तेल आणि इतर खाद्यपदार्थांवर सातत्याने तपासणी मोहीम राबविण्यात येत आहे. सांगोल्यातील ही कारवाई मात्र जप्त करण्यात आलेल्या साठ्याच्या प्रमाणामुळे विशेष ठरली असून, सोलापूर जिल्ह्यातील सर्वात मोठ्या एफडीए कारवायांपैकी एक म्हणून तिची नोंद घेतली जात आहे.
प्रयोगशाळेच्या अहवालानंतर दोषी आढळणाऱ्यांवर दंडात्मक तसेच फौजदारी कारवाई केली जाऊ शकते. त्यामुळे या प्रकरणाकडे संपूर्ण जिल्ह्याचे लक्ष लागले आहे. दरम्यान, नागरिकांनी प्रमाणित आणि विश्वासार्ह विक्रेत्यांकडूनच दूध खरेदी करावे तसेच संशयास्पद गुणवत्ता आढळल्यास संबंधित यंत्रणेला तक्रार करावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
या धडक कारवाईमुळे अन्न सुरक्षा नियमांचे काटेकोर पालन करण्याचा इशारा संपूर्ण दुग्ध उद्योगाला मिळाला आहे. सार्वजनिक आरोग्याला प्राधान्य देत भेसळ करणाऱ्यांविरोधात कठोर कारवाई सुरूच राहणार असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
About the Author
