लातूर : आषाढी वारीच्या पार्श्वभूमीवर लाखो वारकऱ्यांच्या सोयीसाठी रेल्वे प्रशासनाने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. आषाढी एकादशीसाठी पंढरपूरकडे जाणाऱ्या भाविकांची वाढती गर्दी लक्षात घेऊन लातूर रोड–पंढरपूर मार्गावर विशेष रेल्वे सेवा सुरू करण्यात येणार आहे. या विशेष रेल्वेच्या एकूण आठ फेऱ्या चालविण्यात येणार असून, त्यामुळे वारकऱ्यांचा प्रवास अधिक सुरक्षित, सुलभ आणि आरामदायी होणार आहे.
दरवर्षी आषाढी वारीसाठी राज्याच्या विविध भागांतून लाखो भाविक पंढरपूरकडे प्रस्थान करतात. रस्ते वाहतुकीवर वाढणारा ताण, बस आणि खासगी वाहनांमधील गर्दी यामुळे प्रवासात अनेक अडचणी निर्माण होतात. ही बाब लक्षात घेऊन रेल्वे प्रशासनाने विशेष गाड्यांची घोषणा केली आहे. या निर्णयामुळे विशेषतः मराठवाड्यातील वारकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.
रेल्वे प्रशासनाच्या माहितीनुसार, लातूर रोड–पंढरपूर–लातूर रोड आषाढी विशेष रेल्वेच्या चार अप आणि चार डाउन अशा एकूण आठ फेऱ्या चालविण्यात येतील. या गाड्यांचे वेळापत्रक वारकऱ्यांच्या सोयीचा विचार करून निश्चित करण्यात आले असून, प्रवाशांना पंढरपूरला पोहोचणे आणि दर्शनानंतर परतीचा प्रवास करणे अधिक सोपे होणार आहे.
ही विशेष रेल्वे मार्गातील प्रमुख स्थानकांवर थांबा घेणार असल्याने लातूरसह उस्मानाबाद, धाराशिव आणि सोलापूर परिसरातील भाविकांनाही या सेवेचा लाभ मिळणार आहे. रेल्वे सेवा उपलब्ध झाल्यामुळे रस्ते वाहतुकीवरील गर्दी कमी होण्यास मदत होईल, असा विश्वास प्रशासनाने व्यक्त केला आहे.
आषाढी वारी ही महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक आणि आध्यात्मिक परंपरेचा अविभाज्य भाग मानली जाते. संत ज्ञानेश्वर महाराज आणि संत तुकाराम महाराज यांच्या पालख्यांसह हजारो दिंड्या पंढरपूरकडे मार्गस्थ होतात. या काळात राज्यभरातून लाखो भाविक विठ्ठल-रुक्मिणीच्या दर्शनासाठी पंढरपूरमध्ये दाखल होतात. त्यामुळे रेल्वे, एसटी आणि इतर सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेवर मोठा ताण निर्माण होतो.
वारकऱ्यांची वाढती संख्या लक्षात घेता यंदा रेल्वे प्रशासनाने अतिरिक्त डबे, आवश्यक सुरक्षा व्यवस्था आणि स्थानकांवर विशेष कर्मचारी नियुक्त करण्याचाही निर्णय घेतला आहे. प्रमुख स्थानकांवर प्रवाशांना मार्गदर्शन करण्यासाठी मदत केंद्रे उभारली जाणार असून, गर्दीचे नियोजन करण्यासाठी रेल्वे सुरक्षा दल आणि स्थानिक प्रशासन यांच्यात समन्वय ठेवण्यात येणार आहे.
विशेष रेल्वेमुळे वृद्ध नागरिक, महिला, लहान मुलांसह प्रवास करणारे कुटुंबीय आणि दूरवरून येणाऱ्या भाविकांना मोठा दिलासा मिळणार आहे. खासगी वाहनांच्या तुलनेत रेल्वे प्रवास अधिक सुरक्षित आणि किफायतशीर असल्याने अनेक वारकरी या सेवेचा लाभ घेतील, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
रेल्वे प्रशासनाने भाविकांना प्रवासापूर्वी आरक्षणाची माहिती, गाडीचे वेळापत्रक आणि इतर अद्ययावत सूचना अधिकृत माध्यमांवरून तपासण्याचे आवाहन केले आहे. तसेच प्रवासादरम्यान स्वच्छता राखणे, सुरक्षिततेचे नियम पाळणे आणि रेल्वे कर्मचाऱ्यांच्या सूचनांचे पालन करावे, असेही सांगण्यात आले आहे.
आषाढी एकादशीच्या निमित्ताने पंढरपूरमध्ये दरवर्षी मोठ्या प्रमाणावर धार्मिक कार्यक्रम, कीर्तन, भजन आणि विविध सांस्कृतिक उपक्रमांचे आयोजन केले जाते. त्यामुळे भाविकांची संख्या मोठ्या प्रमाणात वाढते. या पार्श्वभूमीवर विशेष रेल्वे सेवा ही वारकऱ्यांसाठी मोठी सुविधा ठरणार असून, प्रवास अधिक नियोजनबद्ध आणि सुखकर होण्यास मदत मिळणार आहे.
लातूर रोड–पंढरपूर दरम्यान सुरू होणाऱ्या या आषाढी विशेष रेल्वेच्या आठ फेऱ्यांमुळे मराठवाड्यातील हजारो वारकऱ्यांना वेळेची बचत होणार असून, सुरक्षित आणि सुलभ प्रवासाचा पर्याय उपलब्ध होणार आहे. आषाढी वारीच्या पवित्र पर्वात भाविकांना अधिक चांगल्या सुविधा देण्याच्या दिशेने रेल्वे प्रशासनाने उचललेले हे महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.
About the Author
