मुंबई: तंत्रज्ञानाचा तपासात वाढता वापर पुन्हा एकदा समोर आला आहे. एका संशयास्पद मृत्यूच्या प्रकरणात मृत व्यक्तीच्या iPhone मधील महत्त्वाच्या डिजिटल माहितीमुळे तपासाला नवी दिशा मिळाली. या ‘सीक्रेट’ डिजिटल पुराव्याच्या आधारे पोलिसांनी मृत्यूमागील गूढ उलगडण्याच्या दिशेने महत्त्वाची प्रगती केली आहे. दुसरीकडे, मुंबईतील बोरिवली परिसरात एका संगीत शिक्षकाविरुद्ध अल्पवयीन विद्यार्थिनीशी संबंधित पोक्सो कायद्यांतर्गत तसेच खंडणीचा गुन्हा दाखल करण्यात आल्याने खळबळ उडाली आहे.
iPhone मधील माहिती ठरली तपासाची किल्ली
मृत्यूच्या घटनेनंतर सुरुवातीला पोलिसांसमोर अनेक प्रश्न निर्माण झाले होते. घटनास्थळी मिळालेल्या पुराव्यांमधून स्पष्ट निष्कर्ष निघत नव्हता. मात्र, मृत व्यक्तीचा iPhone तपासासाठी जप्त केल्यानंतर परिस्थिती बदलली. फोनमधील संदेश, कॉल रेकॉर्ड, लोकेशन हिस्ट्री आणि इतर डिजिटल नोंदींचा बारकाईने अभ्यास करण्यात आला.
तपास अधिकाऱ्यांनी फोनमधील डेटाचे तांत्रिक विश्लेषण केल्यानंतर मृत्यूच्या आधीच्या काही तासांतील हालचाली आणि काही व्यक्तींशी झालेला संपर्क समोर आला. या माहितीच्या आधारे पोलिसांनी संबंधित व्यक्तींची चौकशी सुरू केली असून प्रकरणातील अनेक दुवे आता एकमेकांशी जोडले जात असल्याचे सांगितले जात आहे.
अधिकाऱ्यांच्या मते, डिजिटल उपकरणांमधून मिळणारे पुरावे आधुनिक गुन्हे तपासात अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत. मोबाईल फोन, स्मार्टवॉच आणि इतर डिजिटल साधनांमधील माहितीमुळे घटनाक्रम अचूकपणे समजून घेण्यास मदत होत आहे.
तपास अनेक अंगांनी सुरू
या प्रकरणात केवळ फोनमधील माहितीवर अवलंबून न राहता सीसीटीव्ही फुटेज, प्रत्यक्षदर्शींची साक्ष आणि फॉरेन्सिक अहवाल यांचाही आधार घेतला जात आहे. तपास यंत्रणा सर्व शक्यता पडताळून पाहत असून कोणताही निष्कर्ष घाईने काढला जाणार नसल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
संबंधित व्यक्तींच्या जबाबांमध्ये काही विसंगती आढळल्याने त्यांची पुन्हा चौकशी केली जात आहे. फॉरेन्सिक तज्ज्ञ आणि सायबर विश्लेषक यांच्या मदतीने डिजिटल पुराव्यांचे अधिक सखोल परीक्षण सुरू आहे.
बोरिवलीत संगीत शिक्षकाविरोधात गंभीर आरोप
दरम्यान, मुंबईतील बोरिवली परिसरात एका संगीत शिक्षकाविरुद्ध गंभीर स्वरूपाचा गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, अल्पवयीन विद्यार्थिनीशी संबंधित तक्रारीनंतर आरोपीवर लैंगिक अत्याचारांपासून बालकांचे संरक्षण (पोक्सो) कायद्यांतर्गत गुन्हा नोंदविण्यात आला आहे.
याचबरोबर तक्रारदाराकडून खंडणी उकळण्याचाही आरोप करण्यात आला असून त्यानुसार स्वतंत्र कलमांखाली गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. प्राथमिक चौकशीनंतर पोलिसांनी या प्रकरणातील पुरावे गोळा करण्यास सुरुवात केली आहे.
विद्यार्थी आणि पालकांमध्ये चिंता
या घटनेमुळे स्थानिक परिसरात तसेच संबंधित संगीत शिक्षण संस्थेशी निगडित पालक आणि विद्यार्थ्यांमध्ये चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. अल्पवयीन मुलांच्या सुरक्षेबाबत अधिक जागरूक राहण्याची गरज पुन्हा अधोरेखित झाली आहे.
पोलिसांनी पालकांना अफवांवर विश्वास न ठेवता अधिकृत माहितीवरच अवलंबून राहण्याचे आवाहन केले आहे. तसेच, तपासात सहकार्य करण्याचे आणि आवश्यक माहिती असल्यास पोलिसांशी संपर्क साधण्याचे आवाहनही करण्यात आले आहे.
पोलिसांकडून तपासाला वेग
दोन्ही प्रकरणांमध्ये तपास वेगाने सुरू असल्याचे पोलिसांनी सांगितले आहे. मृत्यूच्या गूढ प्रकरणात डिजिटल पुराव्यांची साखळी अधिक मजबूत करण्यासाठी तांत्रिक विश्लेषण सुरू असून, बोरिवलीतील प्रकरणात तक्रार, वैद्यकीय अहवाल आणि इतर पुरावे तपासले जात आहेत.
अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले की, कोणत्याही व्यक्तीला न्यायालयीन प्रक्रियेपूर्वी दोषी मानता येत नाही. तपास पूर्ण झाल्यानंतर उपलब्ध पुराव्यांच्या आधारे पुढील कायदेशीर कारवाई केली जाईल.
तंत्रज्ञानामुळे गुन्हे उघडकीस आणण्यास मोठी मदत होत असली, तरी प्रत्येक प्रकरणात डिजिटल पुराव्यांसोबत इतर भौतिक आणि फॉरेन्सिक पुराव्यांचाही तितकाच महत्त्वाचा वाटा असतो. त्यामुळे तपास यंत्रणा सर्व बाजूंनी पुरावे तपासूनच अंतिम निष्कर्षापर्यंत पोहोचण्याचा प्रयत्न करत आहे. दुसरीकडे, अल्पवयीनांच्या सुरक्षेशी संबंधित प्रकरणांमध्ये संवेदनशीलता, गोपनीयता आणि कायदेशीर प्रक्रियेचे काटेकोर पालन करणे आवश्यक असल्याचेही तज्ज्ञांचे मत आहे.
About the Author
