मुंबई : भारतातील प्रसिद्ध हिल स्टेशनवर दरवर्षी वाढणाऱ्या पर्यटकांच्या गर्दीमुळे वाहतूक कोंडी, पर्यावरणीय ताण आणि स्थानिक सुविधांवरील दबाव या समस्या अधिक गंभीर होत आहेत. शिमला, मनाली, मसुरी, ऊटी आणि दार्जिलिंग यांसारख्या लोकप्रिय पर्यटनस्थळांवर सुट्टीच्या काळात मोठ्या प्रमाणात पर्यटकांची गर्दी होत असल्याने अनेक प्रवासी आता शांत, निसर्गरम्य आणि कमी परिचित ठिकाणांच्या शोधात आहेत.
अशा परिस्थितीत उद्योगपती आनंद महिंद्रा यांनी एका कमी परिचित पण अत्यंत सुंदर हिल स्टेशनकडे सर्वांचे लक्ष वेधले आहे. सोशल मीडियावर केलेल्या एका पोस्टद्वारे त्यांनी या ठिकाणाचे कौतुक करत पर्यटकांना भारतातील अशा लपलेल्या पर्यटनस्थळांचा शोध घेण्याचे आवाहन केले आहे.
आनंद महिंद्रा हे सोशल मीडियावर नेहमीच प्रेरणादायी, नाविन्यपूर्ण आणि भारतातील अनोख्या ठिकाणांशी संबंधित पोस्ट शेअर करत असतात. यावेळी त्यांनी एका डोंगराळ पर्यटनस्थळाचा व्हिडिओ आणि त्याची माहिती शेअर करत, हे ठिकाण अधिकाधिक लोकांनी अनुभवावे असे मत व्यक्त केले. त्यांच्या पोस्टनंतर अनेक नेटिझन्सनी त्या ठिकाणाविषयी उत्सुकता व्यक्त केली असून पर्यटनप्रेमींमध्ये चर्चेला उधाण आले आहे.
महिंद्रा यांनी ज्या ठिकाणाकडे लक्ष वेधले ते निसर्गसंपन्न वातावरण, हिरव्यागार दऱ्या, स्वच्छ हवा आणि शांततेसाठी ओळखले जाते. या ठिकाणी अद्याप मोठ्या प्रमाणात व्यावसायिक पर्यटन विकसित झालेले नसल्याने पर्यटकांना गर्दीपासून दूर राहून निसर्गाचा आनंद घेण्याची संधी मिळते. विशेष म्हणजे येथे स्थानिक संस्कृती, पारंपरिक खाद्यपदार्थ आणि ग्रामीण जीवनशैली जवळून अनुभवता येते.
तज्ज्ञांच्या मते, भारतात अनेक सुंदर पर्यटनस्थळे आहेत जी लोकप्रिय हिल स्टेशनच्या तुलनेत कमी प्रसिद्ध आहेत. मात्र सोशल मीडिया, डिजिटल माध्यमे आणि प्रभावशाली व्यक्तींच्या पोस्टमुळे अशा ठिकाणांची माहिती मोठ्या प्रमाणावर लोकांपर्यंत पोहोचू लागली आहे. त्यामुळे पर्यटकांची पसंती हळूहळू पर्यायी पर्यटनस्थळांकडे वळताना दिसत आहे.
पर्यटन क्षेत्रातील जाणकारांचे म्हणणे आहे की, कमी परिचित ठिकाणांचा विकास झाल्यास स्थानिक अर्थव्यवस्थेला चालना मिळू शकते. होमस्टे, स्थानिक हस्तकला, खाद्य व्यवसाय आणि वाहतूक सेवा यांमधून रोजगाराच्या नव्या संधी निर्माण होतात. मात्र विकास करताना पर्यावरणीय संतुलन राखणे तितकेच महत्त्वाचे असल्याचे ते अधोरेखित करतात.
गेल्या काही वर्षांत अनेक प्रसिद्ध हिल स्टेशनना अतिपर्यटनाचा फटका बसला आहे. वाहतूक कोंडी, पाण्याची कमतरता, कचऱ्याचे वाढते प्रमाण आणि नैसर्गिक संसाधनांवरील ताण यामुळे पर्यावरणप्रेमींनी चिंता व्यक्त केली आहे. त्यामुळे शाश्वत पर्यटनाच्या संकल्पनेला अधिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे. पर्यटकांनीही जबाबदारीने प्रवास करणे, प्लास्टिकचा वापर कमी करणे आणि स्थानिक नियमांचे पालन करणे आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञ सांगतात.
आनंद महिंद्रा यांच्या पोस्टनंतर अनेक सोशल मीडिया वापरकर्त्यांनी भारतातील इतर कमी परिचित पर्यटनस्थळांची माहितीही शेअर केली. काहींनी ईशान्य भारतातील डोंगराळ प्रदेश, तर काहींनी महाराष्ट्र, उत्तराखंड आणि हिमाचल प्रदेशातील शांत ठिकाणांची शिफारस केली. यावरून भारतातील पर्यटनाच्या नव्या शक्यता आणि लपलेली सौंदर्यस्थळे लोकांपर्यंत पोहोचत असल्याचे दिसून येते.
प्रवाशांच्या बदलत्या आवडी-निवडी लक्षात घेता, भविष्यात कमी गर्दीची, पर्यावरणपूरक आणि स्थानिक संस्कृतीचा अनुभव देणारी ठिकाणे अधिक लोकप्रिय होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. अशा वेळी आनंद महिंद्रा यांच्यासारख्या प्रभावशाली व्यक्तींनी अशा स्थळांवर प्रकाशझोत टाकल्याने त्या भागातील पर्यटनाला नवी दिशा मिळू शकते.
सध्या अनेक पर्यटक गर्दी, गोंधळ आणि व्यावसायिक पर्यटनापासून दूर जाऊन शांततेचा शोध घेत आहेत. निसर्गाच्या सान्निध्यात वेळ घालवण्याची इच्छा असलेल्या प्रवाशांसाठी अशा कमी परिचित हिल स्टेशनचे आकर्षण दिवसेंदिवस वाढत आहे. त्यामुळे पुढील काळात भारतातील पर्यटन नकाशावर अनेक नवीन ठिकाणे उदयास येण्याची शक्यता पर्यटन क्षेत्रातील तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.
About the Author
