विशेष प्रतिनिधी : फिलिपिन्सच्या मिंडानाओ प्रदेशात सोमवारी सकाळी झालेल्या 7.8 तीव्रतेच्या शक्तिशाली भूकंपामुळे संपूर्ण आशिया-पॅसिफिक क्षेत्रात खळबळ उडाली आहे. या भूकंपानंतर फिलिपिन्ससह इंडोनेशिया आणि जपानमधील अनेक किनारी भागांसाठी त्सुनामीचा इशारा जारी करण्यात आला असून स्थानिक प्रशासनाने नागरिकांना सुरक्षित ठिकाणी हलविण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. भूकंपाची तीव्रता मोठी असल्याने अनेक भागांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
अमेरिकन भूवैज्ञानिक सर्वेक्षण संस्थेच्या (USGS) माहितीनुसार, भूकंपाचे केंद्र फिलिपिन्सच्या मिंडानाओ बेटावरील बुरियास शहरापासून सुमारे 25 किलोमीटर अंतरावर होते. स्थानिक वेळेनुसार सकाळी 7.37 वाजता हा भूकंप झाला. भूकंपाचे धक्के केवळ मिंडानाओपुरते मर्यादित न राहता आसपासच्या अनेक बेटांवर आणि शेजारील देशांमध्येही जाणवले.
भूकंपानंतर काही मिनिटांतच पॅसिफिक त्सुनामी वॉर्निंग सेंटर आणि संबंधित हवामान संस्थांनी त्सुनामीचा धोका व्यक्त केला. समुद्रात मोठ्या प्रमाणात हालचाल झाल्यामुळे किनारी भागांमध्ये उंच लाटांची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. त्यामुळे समुद्रकिनाऱ्यालगत राहणाऱ्या नागरिकांना तातडीने सुरक्षित उंच ठिकाणी जाण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
फिलिपिन्सच्या आपत्ती व्यवस्थापन विभागाने सांगितले की, भूकंपानंतर विविध भागांतील परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवण्यात येत आहे. अनेक ठिकाणी शाळा, सरकारी कार्यालये आणि सार्वजनिक ठिकाणे तात्पुरती रिकामी करण्यात आली आहेत. काही भागांमध्ये वीजपुरवठा आणि दूरसंचार सेवांवरही परिणाम झाल्याच्या प्राथमिक बातम्या समोर येत आहेत.
भूकंपाच्या धक्क्यामुळे अनेक नागरिक घराबाहेर पडले. उंच इमारतींमध्ये राहणाऱ्या लोकांनी घाबरून जिन्यांचा वापर करून खाली धाव घेतली. काही भागांमध्ये भिंतींना तडे गेल्याचे तसेच किरकोळ मालमत्तेचे नुकसान झाल्याचे वृत्त आहे. मात्र, जीवितहानीबाबत अद्याप अधिकृत आकडेवारी जाहीर करण्यात आलेली नाही.
इंडोनेशिया आणि जपानमधील हवामान आणि आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणांनीही खबरदारीचा इशारा जारी केला आहे. समुद्रकिनारी मासेमारी करणारे नागरिक, पर्यटक आणि जहाज चालकांना समुद्रापासून दूर राहण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. किनारी भागातील बंदरे आणि पर्यटनस्थळांवर विशेष सुरक्षा व्यवस्था तैनात करण्यात आली आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, फिलिपिन्स हा ‘पॅसिफिक रिंग ऑफ फायर’ या भूकंपीयदृष्ट्या अतिसंवेदनशील पट्ट्यात येतो. या भागात पृथ्वीच्या टेक्टॉनिक प्लेट्स सतत हलत असल्याने वारंवार भूकंप आणि ज्वालामुखी उद्रेक होत असतात. त्यामुळे अशा प्रकारच्या नैसर्गिक आपत्तींचा धोका या प्रदेशात कायम असतो. मिंडानाओ आणि आसपासच्या प्रदेशात यापूर्वीही अनेक शक्तिशाली भूकंप झाले असून त्यातून मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले होते.
भूकंपानंतर आफ्टरशॉक्स म्हणजेच लहान-मोठे धक्के बसण्याची शक्यता नाकारता येत नसल्याचे भूगर्भशास्त्रज्ञांनी सांगितले आहे. त्यामुळे नागरिकांनी अधिकृत सूचना मिळेपर्यंत सुरक्षित ठिकाणीच राहावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे. प्रशासनाने आपत्कालीन प्रतिसाद पथके, वैद्यकीय कर्मचारी आणि बचाव यंत्रणा सज्ज ठेवली आहे.
दरम्यान, आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही या परिस्थितीवर लक्ष ठेवले जात आहे. विविध देशांच्या आपत्ती व्यवस्थापन संस्था आणि मानवीय मदत संघटना फिलिपिन्समधील घडामोडींवर नजर ठेवून आहेत. जर त्सुनामीचा धोका वाढला किंवा मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले, तर तातडीची मदत पुरविण्यासाठी तयारी सुरू करण्यात आली आहे.
फिलिपिन्समध्ये झालेल्या या शक्तिशाली भूकंपामुळे पुन्हा एकदा नैसर्गिक आपत्तींच्या धोक्याची जाणीव जगाला झाली आहे. पुढील काही तास परिस्थिती अत्यंत महत्त्वाची मानली जात असून प्रशासनाकडून सातत्याने अपडेट्स दिले जात आहेत. नागरिकांनी अफवांवर विश्वास न ठेवता केवळ अधिकृत माहितीच स्वीकारावी, असे आवाहन संबंधित यंत्रणांनी केले आहे.
About the Author
