गणेशोत्सव म्हटला की आकर्षक सजावट, देखावे आणि गणरायाच्या विविध रूपातील मूर्ती डोळ्यासमोर येतात. मात्र पुण्यातील लोकप्रिय गणेश भेळने यंदाच्या गणेशोत्सवात पारंपरिक उत्सवाला खाद्यसंस्कृतीची अनोखी जोड देत सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. तब्बल २१ हजार पाणीपुरींचा वापर करून १३ फूट उंच आणि १० फूट रुंद गणपतीची मूर्ती साकारण्यात आली आहे. या आगळ्यावेगळ्या उपक्रमामुळे गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर पुण्यात पुन्हा एकदा सर्जनशीलतेची चर्चा रंगली आहे.
गणेश भेळच्या आउटलेटबाहेरील रस्त्यालगत ही अनोखी गणेशमूर्ती उभारण्यात आली आहे. मूर्ती पाहण्यासाठी नागरिक, गणेशभक्त आणि ये-जा करणारे वाहनचालक मोठ्या उत्सुकतेने थांबत आहेत. पारंपरिक साहित्याऐवजी पाणीपुरीसारख्या लोकप्रिय खाद्यपदार्थाचा वापर करून गणरायाची प्रतिकृती उभारण्यात आल्याने ही मूर्ती नागरिकांसाठी विशेष आकर्षण ठरली आहे.
या अनोख्या गणपतीचे अनावरण गणेश भेळचे संस्थापक रमेश गुडमेवार यांच्या हस्ते करण्यात आले. यावेळी त्यांच्या पत्नी छाया गुडमेवार, संचालक रुपेश गुडमेवार, दिनेश गुडमेवार आणि अनुष्का गुडमेवार यांची उपस्थिती होती.
२१ हजार पाणीपुरींचा अनोखा प्रयोग
गणपतीची भव्य मूर्ती साकारण्यासाठी तब्बल २१ हजार पाणीपुरींचा वापर करण्यात आला आहे. साधारणपणे पाणीपुरी हा चटपटीत खाद्यपदार्थ म्हणून ओळखला जातो. मात्र याच पाणीपुरींना कलात्मक पद्धतीने एकत्रित करून गणरायाची प्रतिकृती उभारण्याची कल्पना साकारण्यात आली.
१३ फूट उंच आणि १० फूट रुंद असलेली ही मूर्ती आकारमानामुळेही लक्षवेधी ठरत आहे. पाणीपुरींची रचना, त्यांची मांडणी आणि त्यातून गणेशमूर्तीचा आकार तयार करण्यामागे मोठ्या प्रमाणावर नियोजन आणि मेहनत लागली असणार आहे. त्यामुळे खाद्यपदार्थाला कलात्मक रूप देण्याचा हा प्रयोग नागरिकांच्या कुतूहलाचा विषय बनला आहे.
गणेश भेळच्या आउटलेटबाहेर रस्त्यालगत ही मूर्ती उभारण्यात आल्याने परिसरातून जाणाऱ्या प्रत्येकाचे लक्ष तिच्याकडे वेधले जात आहे. गणेशोत्सवाच्या काळात शहरातील विविध भागांत आकर्षक गणेशमूर्ती आणि देखावे पाहायला मिळतात. त्यात पाणीपुरीपासून तयार करण्यात आलेली ही मूर्ती वेगळी ठरत आहे.
अनेक नागरिक या मूर्तीसमोर थांबून तिचे निरीक्षण करत असून, तिची छायाचित्रे आणि व्हिडिओही घेत आहेत. त्यामुळे प्रत्यक्ष ठिकाणी आकर्षण निर्माण होण्याबरोबरच या उपक्रमाची चर्चा सोशल मीडियावरही होण्याची शक्यता आहे.
परंपरा आणि खाद्यसंस्कृतीचा संगम
पुण्याच्या गणेशोत्सवाला मोठी ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक परंपरा आहे. सार्वजनिक गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून सामाजिक, सांस्कृतिक आणि कलात्मक उपक्रमांना प्रोत्साहन मिळत असते. त्याच परंपरेत विविध संस्था आणि व्यावसायिक आस्थापनेही दरवर्षी काहीतरी वेगळे करण्याचा प्रयत्न करतात.
गणेश भेळने यंदा आपल्या व्यवसायाशी संबंधित लोकप्रिय खाद्यपदार्थाचा वापर करून गणरायाची मूर्ती साकारली आहे. त्यामुळे गणेशोत्सव, खाद्यसंस्कृती आणि सर्जनशीलता यांचा अनोखा संगम या उपक्रमातून पाहायला मिळत आहे.
पर्यावरणाचा संदेशही चर्चेत
या उपक्रमामागे पर्यावरणपूरकतेचा संदेश देण्याचाही उद्देश असल्याचे सांगण्यात आले आहे. गणेशोत्सवात पर्यावरणपूरक उत्सव साजरा करण्यावर दरवर्षी भर दिला जातो. मूर्तींची निर्मिती, सजावट, विसर्जन आणि त्यातून निर्माण होणारा कचरा याबाबत नागरिकांमध्ये जागरूकता वाढवली जात आहे.
अशा परिस्थितीत पारंपरिक चौकटीबाहेर जाऊन खाद्यपदार्थाच्या माध्यमातून गणरायाची कलाकृती उभारण्याचा प्रयोग नागरिकांचे लक्ष वेधून घेत आहे. या उपक्रमाचा पर्यावरणीय परिणाम आणि वापरलेल्या साहित्याची पुढील व्यवस्था याबाबत आयोजकांकडून अधिक माहिती उपलब्ध झाल्यास त्यातून या संदेशाचे स्वरूप अधिक स्पष्ट होऊ शकते.
गणेशोत्सवात वेगळेपणाची नवी कल्पना
दरवर्षी गणेशोत्सवात विविध मंडळे आणि संस्था आकर्षक देखावे, सामाजिक संदेश देणाऱ्या मूर्ती आणि वेगवेगळ्या संकल्पना सादर करतात. मात्र २१ हजार पाणीपुरींचा वापर करून गणपतीची मूर्ती साकारण्याची कल्पना निश्चितच वेगळी आहे.
पाणीपुरी हा सर्वसामान्यांच्या आवडीचा खाद्यपदार्थ आहे. त्यामुळे त्याच्याशी जोडलेली ही कलाकृती पाहण्यासाठी नागरिकांमध्ये उत्सुकता निर्माण झाली आहे. गणरायाच्या भक्तीबरोबरच आपल्या दैनंदिन जीवनातील वस्तूंचा सर्जनशील वापर कसा करता येतो, याचेही हे एक उदाहरण ठरत आहे.
गणेश भेळचे संस्थापक रमेश गुडमेवार यांच्या हस्ते झालेल्या अनावरणानंतर ही मूर्ती नागरिकांसाठी आकर्षणाचे केंद्र बनली आहे. छाया गुडमेवार, रुपेश गुडमेवार, दिनेश गुडमेवार आणि अनुष्का गुडमेवार यांच्या उपस्थितीत हा उपक्रम पार पडला.
यंदाच्या गणेशोत्सवात पुण्यात अनेक ठिकाणी विविध संकल्पना पाहायला मिळत असताना २१ हजार पाणीपुरींपासून साकारलेला १३ फूट उंच गणपती हा निश्चितच वेगळ्या प्रकारचा उपक्रम ठरला आहे. परंपरेला आधुनिक कल्पकतेची जोड देत साकारलेली ही मूर्ती गणेशोत्सवातील सर्जनशीलतेचे आणखी एक उदाहरण म्हणून नागरिकांचे लक्ष वेधून घेत आहे.
About the Author
