पुणे: शहरातील लाखो प्रवाशांच्या दैनंदिन प्रवासावर परिणाम करणारा ऑटो-रिक्षा भाडेवाढीचा प्रस्ताव आता अंतिम टप्प्यात पोहोचला असून, प्रादेशिक परिवहन प्राधिकरण येत्या बैठकीत यावर निर्णय घेण्याची शक्यता आहे. हा प्रस्ताव मंजूर झाल्यास १ ऑगस्ट पासून ऑटो-रिक्षाने प्रवास करणे अधिक महाग होणार आहे.
सतत वाढत असलेल्या सीएनजी च्या दरांमुळे रिक्षाचालकांच्या उत्पन्नावर मोठा परिणाम होत असल्याचे सांगत विविध रिक्षा संघटनांनी भाडेवाढीची मागणी केली होती. त्यानुसार पुणे प्रादेशिक परिवहन कार्यालयाने तयार केलेला प्रस्ताव आता आरटीएसमोर ठेवण्यात येणार आहे. जिल्हाधिकारी यांच्या अध्यक्षतेखाली होणाऱ्या बैठकीत यावर अंतिम निर्णय अपेक्षित आहे.
काय आहे प्रस्तावित भाडेवाढ?
सध्या ऑटो-रिक्षाचे किमान भाडे पहिल्या १.५ किलोमीटरसाठी ₹२५ आहे. नव्या प्रस्तावानुसार हे भाडे ₹३० करण्याची शिफारस करण्यात आली आहे.
तसेच, किमान अंतरानंतर प्रत्येक अतिरिक्त किलोमीटरसाठी सध्या ₹१७ आकारले जातात. प्रस्तावानुसार हा दर ₹२० प्रति किलोमीटर करण्याची मागणी करण्यात आली आहे.
प्रस्ताव मंजूर झाल्यास पुढीलप्रमाणे नवीन दर लागू होऊ शकतात:
- पहिले १.५ किलोमीटर: ₹२५ ऐवजी ₹३०
- प्रत्येक अतिरिक्त किलोमीटर: ₹१७ ऐवजी ₹२०
हे नवे दर १ ऑगस्ट पासून लागू करण्याचा विचार सुरू असल्याची माहिती संबंधित अधिकाऱ्यांनी दिली आहे.
सीएनजी दरवाढीचा परिणाम
रिक्षा संघटनांचे म्हणणे आहे की गेल्या काही वर्षांत सीएनजीच्या किमतींमध्ये सातत्याने वाढ झाली आहे. त्याचबरोबर वाहनांची देखभाल, स्पेअर पार्ट्स, विमा, फिटनेस, परवाना शुल्क तसेच दैनंदिन खर्चातही मोठी वाढ झाली आहे. मात्र रिक्षा भाड्यात त्यानुसार वाढ झाली नसल्याने चालकांना आर्थिक अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.
अनेक चालकांचे म्हणणे आहे की वाढत्या खर्चामुळे दिवसाचा नफा कमी होत असून, कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करणे कठीण झाले आहे. त्यामुळे वास्तव परिस्थिती लक्षात घेऊन भाडेवाढ आवश्यक असल्याचे त्यांनी प्रशासनासमोर मांडले आहे.
आरटीएच्या बैठकीकडे सर्वांचे लक्ष
प्रादेशिक परिवहन प्राधिकरणाच्या बैठकीत जिल्हाधिकारी, परिवहन विभागाचे अधिकारी आणि इतर संबंधित सदस्य उपस्थित राहणार आहेत. या बैठकीत रिक्षा संघटनांनी केलेल्या मागणीचा, इंधनदरांचा, प्रवाशांवरील आर्थिक परिणामाचा तसेच वाहतूक व्यवस्थेचा सविस्तर आढावा घेतल्यानंतर अंतिम निर्णय घेतला जाणार आहे.
बैठकीत प्रस्ताव मंजूर झाल्यास नवीन भाडे लागू करण्याबाबत अधिकृत अधिसूचना जारी केली जाईल. त्यानंतर शहरातील सर्व ऑटो-रिक्षांमध्ये नवीन भाडेपत्रक लावणे आणि मीटरचे दर अद्ययावत करण्याची प्रक्रिया सुरू होईल.
प्रवाशांच्या खर्चात वाढ
दररोज लाखो नागरिक कार्यालये, शाळा, महाविद्यालये, रेल्वे स्थानके, बसस्थानके आणि विविध कामांसाठी ऑटो-रिक्षाचा वापर करतात. भाडेवाढ लागू झाल्यास दैनंदिन प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांच्या खर्चात थेट वाढ होणार आहे.
विशेषतः अल्प अंतरासाठी रिक्षाचा वापर करणाऱ्या नागरिकांना किमान भाड्यातील ₹५ वाढ जाणवू शकते. तसेच लांब अंतराच्या प्रवासासाठीही प्रति किलोमीटर दर वाढल्याने एकूण प्रवास खर्च अधिक होण्याची शक्यता आहे.
रिक्षा संघटनांच्या प्रतिनिधींनी प्रशासनाकडे सादर केलेल्या निवेदनात सीएनजीच्या वाढत्या किमतींसह वाहन दुरुस्ती, टायर, इंजिन ऑईल, विमा आणि इतर खर्चाचा तपशील दिला आहे. त्यांच्या मते, सध्याच्या भाडेदरात सेवा सुरू ठेवणे आर्थिकदृष्ट्या परवडणारे राहिलेले नाही.
रिक्षाचालकांनी असेही नमूद केले की, अनेक शहरांमध्ये इंधनदरांच्या तुलनेत भाड्यात सुधारणा करण्यात आली आहे. त्यामुळे पुण्यातही वास्तव परिस्थितीनुसार दरवाढ करणे आवश्यक आहे.
नागरिकांच्या अपेक्षा
दुसरीकडे, प्रवाशांकडून भाडेवाढीसोबत सेवेच्या गुणवत्तेतही सुधारणा व्हावी, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. मीटरनुसार भाडे आकारणे, प्रवाशांना नकार न देणे, स्वच्छ आणि सुरक्षित रिक्षा उपलब्ध करणे तसेच वाहतूक नियमांचे पालन करणे या मुद्द्यांवरही नागरिकांनी भर दिला आहे.
अनेक प्रवाशांचे म्हणणे आहे की भाडेवाढ झाली तरी ती पारदर्शक पद्धतीने लागू व्हावी आणि मीटरमध्ये तत्काळ बदल करण्यात यावेत, जेणेकरून अतिरिक्त वाद निर्माण होणार नाहीत.
अंतिम निर्णयाची प्रतीक्षा
सध्या हा प्रस्ताव विचाराधीन असून, प्रादेशिक परिवहन प्राधिकरणाच्या मंजुरीनंतरच नवीन दर लागू होतील. त्यामुळे १ ऑगस्टपासून भाडेवाढ लागू होणार की नाही, याचा अंतिम निर्णय आगामी आरटीए बैठकीत स्पष्ट होईल.
भाडेवाढीचा प्रस्ताव मंजूर झाल्यास लाखो प्रवाशांच्या दैनंदिन प्रवास खर्चात वाढ होणार असली, तरी रिक्षाचालकांच्या वाढत्या खर्चाला दिलासा मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे प्रशासनाचा अंतिम निर्णय काय येतो, याकडे प्रवासी, रिक्षाचालक आणि वाहतूक क्षेत्राचे लक्ष लागले आहे.
About the Author
