पिंपरी-चिंचवड : महापालिकेच्या कचरा डेपोमध्ये झालेल्या भीषण दुर्घटनेतील मृतांचा आकडा आता आठवर पोहोचला आहे. शोध आणि बचाव मोहिमेच्या चौथ्या दिवशी ढिगाऱ्याखाली अडकलेल्या आणखी सात जणांचे मृतदेह बाहेर काढण्यात बचाव पथकांना यश आले. दरम्यान, अद्याप एक व्यक्ती बेपत्ता असून तिचा शोध युद्धपातळीवर सुरू आहे. या दुर्घटनेमुळे संपूर्ण परिसरात शोककळा पसरली असून प्रशासनावर विविध स्तरांतून प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.
कचऱ्यापासून वीज निर्मिती प्रकल्पाच्या प्रशासकीय इमारतीवर कचऱ्याचा प्रचंड ढिगारा कोसळल्याने इमारत काही क्षणांतच मलब्याखाली दबली. त्यावेळी इमारतीमध्ये काम करणारे कर्मचारी आणि इतर काही व्यक्ती अडकले. सुरुवातीला एका व्यक्तीचा मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली होती, मात्र त्यानंतर सुरू असलेल्या सलग शोध मोहिमेत आणखी सात मृतदेह सापडल्याने मृतांचा आकडा आठवर पोहोचला आहे.
दुर्घटनेनंतर तातडीने राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दल अग्निशमन दल, पोलीस, महापालिकेचे अधिकारी तसेच विविध यंत्रणांनी घटनास्थळी धाव घेतली. प्रचंड प्रमाणात साचलेला कचरा, दुर्गंधी आणि सतत घसरणाऱ्या ढिगाऱ्यामुळे बचावकार्याला मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. जड यंत्रसामग्री, जेसीबी, क्रेन आणि एक्स्कॅव्हेटरच्या सहाय्याने ढिगारा हटविण्याचे काम सुरू असून प्रत्येक थर काळजीपूर्वक हटवला जात आहे, कारण त्याखाली आणखी एखादी व्यक्ती अडकलेली असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
प्रशासनाने सांगितले की, एक व्यक्ती अद्याप बेपत्ता असून तिचा शोध घेण्यासाठी बचावकार्य अखंड सुरू ठेवण्यात आले आहे. हवामान, दुर्गंधी आणि ढिगाऱ्याची अस्थिर स्थिती यामुळे मोहिमेचा वेग काही प्रमाणात कमी होत असला तरी कोणतीही कसर न ठेवता सर्व यंत्रणा कार्यरत आहेत. बेपत्ता व्यक्तीचा शोध लागेपर्यंत ही मोहीम सुरूच राहणार असल्याचे अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले.
या दुर्घटनेनंतर कचरा डेपोच्या सुरक्षिततेबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. कचऱ्याचे वाढते ढिगारे, त्यांचे व्यवस्थापन, सुरक्षा उपाययोजना आणि प्रकल्प परिसरातील कामगारांच्या संरक्षणाबाबत योग्य खबरदारी घेण्यात आली होती का, याची चौकशी करण्याची मागणी विविध सामाजिक संघटना, स्थानिक नागरिक आणि लोकप्रतिनिधींनी केली आहे. एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर कचरा साचत असताना त्याच्या स्थैर्याचे परीक्षण नियमितपणे करण्यात आले होते का, यावरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित होत आहे.
दुर्घटनेनंतर मृतांच्या नातेवाईकांनी घटनास्थळी मोठी गर्दी केली होती. अनेक जण आपल्या नातेवाईकांचा शोध घेण्यासाठी चार दिवसांपासून घटनास्थळी ठाण मांडून बसले होते. बचाव पथकांकडून मृतदेह बाहेर काढण्यात आल्यानंतर परिसरात हळहळ व्यक्त करण्यात आली. मृतांची ओळख पटविण्याची प्रक्रिया पूर्ण करून त्यांचे मृतदेह नातेवाईकांच्या ताब्यात देण्यात येत आहेत.
महापालिका प्रशासनाने या दुर्घटनेची गंभीर दखल घेतली असून संपूर्ण घटनेची चौकशी करण्यात येणार असल्याचे सांगितले आहे. दुर्घटनेमागील नेमके कारण, सुरक्षा नियमांचे पालन झाले होते का, तसेच संबंधित अधिकाऱ्यांची जबाबदारी निश्चित करण्यासाठी स्वतंत्र चौकशीची प्रक्रिया सुरू करण्यात येणार असल्याची माहिती सूत्रांनी दिली आहे. याशिवाय भविष्यात अशा प्रकारच्या दुर्घटना टाळण्यासाठी कचरा व्यवस्थापन प्रणाली आणि सुरक्षा मानकांचा व्यापक आढावा घेतला जाणार आहे.
दरम्यान, बचाव मोहिमेतील अधिकारी आणि कर्मचारी दिवस-रात्र अथक परिश्रम घेत असून बेपत्ता व्यक्तीचा शोध लागेपर्यंत मोहीम सुरू ठेवण्याचा निर्धार त्यांनी व्यक्त केला आहे. प्रशासनाने नागरिकांना अफवांवर विश्वास न ठेवण्याचे आणि अधिकृत माहितीलाच महत्त्व देण्याचे आवाहन केले आहे.
कचरा डेपोतील ही दुर्घटना केवळ एका अपघातापुरती मर्यादित नसून शहरी कचरा व्यवस्थापन, पायाभूत सुविधांची सुरक्षितता आणि आपत्कालीन यंत्रणांच्या सज्जतेबाबत गंभीर प्रश्न निर्माण करणारी ठरली आहे. या दुर्घटनेनंतर भविष्यात अशा घटनांची पुनरावृत्ती होऊ नये, यासाठी प्रभावी उपाययोजना आणि कठोर सुरक्षा मानकांची अंमलबजावणी करण्याची मागणी आता अधिक तीव्र झाली आहे. सर्वांचे लक्ष आता बेपत्ता व्यक्तीच्या शोधाकडे लागले आहे.
About the Author
